woensdag 27 maart 2013

Bach/Calov-Bijbel: wat is het precies?

Wat is de Bach/Calov-Bijbel?

Het is de Luther-vertaling van het Oude en Nieuwe Testament, in drie enorme boekdelen.
Aan de Bijbeltekst is toegevoegd wat Luther over de betreffende Bijbeltekst zegt in zijn verzamelde werken. Steeds meteen na een vers staat in een ander lettertype het commentaar van Luther. (Daarnaast voegt Calov ook eigen commentaar toe.)
Soms is het maar een enkel zinnetje. Soms is het bijna een hele kolom. Dat hangt af van hoeveel Luther gezegd heeft over een bepaalde tekst.
De Calov-Bijbel is dus in feite het complete Bijbelcommentaar van Luther dat Luther zelf nooit geschreven heeft.

En in de marge van de uitgave heeft Bach zelf dan weer dingen geschreven. 

Neem nu de pagina met Markus 10: 29-30. Daar heeft Bach met de hand een ontbrekende zin uit de Bijbeltekst toegevoegd. In de Bijbel is een aantal woorden weggevallen: “broers of zusters, moeder, vader of kinderen, huis of akkers heeft achtergelaten omwille van mij en het evangelie, zal het honderdvoudige ontvangen: in deze tijd broers en zusters, moeders en kinderen, huizen en akkers, al zal dat gepaard gaan met vervolging”. De drukker was kennelijk met zijn oog versprongen van de eerste vermelding van het woord akkers naar de tweede, waardoor een deel van de zin wegviel. Bach voegt het ontbrekende deel van de zin in de marge toe. (Mogelijk mede omdat hij zich zelf ook vaak miskend voelde, en in deze tekst troost vond.)

Maar hij controleerde ook of Calov de tekst van Luther wel zorgvuldig weergaf. Een mooi voorbeeld: in de behandeling van Gen. 3 (over de zondeval) geeft Calov uitvoerige Luther-citaten, vooral m.b.t. Gen. 3:7, een sleutelvers voor de leer van de erfzonde. Calov kort Luthers commentaar met één zin in; Bach noteert de ontbrekende woorden echter zorgvuldig in de marge.

Op Bachs boekenplank stonden de verzamelde werken van Luther en zijn Calov-Bijbel bij elkaar. In 1742 kocht Bach zelfs een complete Luther-uitgave waarvan hij wist dat die van Abraham Calov geweest was, en dat hij door Calov was gebruikt bij het samenstellen van zijn Calov-Bijbel – en dat terwijl Bach al een volledige Luther-uitgave bezat! 

Een droomklant voor elke boekhandelaar.
Meer informatie over Bachs Calov-Bijbel op www.bachbijbel.nl.
 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten